Du học ở Mỹ - Chiến lược chọn trường bậc Đại học.

Page Contents

86 / 100

SEO Score

Có bạn viết thư hỏi ý kiến về việc chọn trường đại học ở Mỹ cho con. Bạn bảo vì mình là Giáo sư, lại ở Mỹ lâu chắc biết nhiều hơn bạn. Thực sự thì có lẽ không hẳn như vậy nhưng mình nghĩ là có lẽ mình viết một note về suy nghĩ của mình quanh việc du học ở Mỹ. Hy vọng sẽ giúp trả lời được phần nào câu hỏi của bạn và có thể, có các bạn khác có ý kiến thêm vào để các bạn ở VN có một bức tranh đầy đủ hơn. Note này tập trung vào việc học chương trình Cử nhân. Note hơi dài, các bạn chịu khó đọc nhé. Nhớ là đây chỉ là suy nghĩ của mình, không theo một sách vở nào cả. Cứ xem như là góc nhìn tham khảo nhé.

Trước tiên, xin đưa ra một số liệu cụ thể. Theo trang (link) thì năm vừa qua, số lượng các trường đại học, cao đẳng ở Mỹ và sinh viên là như sau:

79087661 3558476774163290 6803754519336321024 n.jpg? nc cat=107& nc ohc=GO b5dhZtXIAQnLrknZqnpgFAE705oYZATk13Irjp3i4FkySq0CAArYoA& nc ht=scontent.fhan3 2

Bỏ qua các trường hai năm, như vậy có tới gần 2500 trường tại Mỹ để chọn. Rõ ràng, quyết định cho con học trường nào cũng là cả một vấn đề. Học ở mỗi trường có cái hay cái dở của nó.

Trường Top hay không?

Khi du học Mỹ, ở các trường vào loại nhất (top 10, thậm chí là top 20/30/40/50), có thể con bạn sẽ không phải là người đứng đầu lớp, không nhận được phần thưởng nọ kia vì thành tích học hành cũng làng nhàng (vì sức cạnh tranh rất lớn). Bù lại, những trường này lại là cái nơi con bạn có thể kết bạn với những CEO, Presidents, etc. sau này. Nếu như con bạn biết nuôi dưỡng và sử dụng những mối quan hệ đó, hệ quả của cái việc học làng nhàng có thể cũng chẳng đến nỗi nào.

Học ở các trường lớn còn có một lợi thế khác là ra trường khả năng được các công ty nhận cao hơn nhiều so với các trường khác. Lý do cũng vì cái tiếng của các trường đó cộng với việc các Aumni (cựu sinh viên) của các trường này ở những vị trí quản lý nhiều hơn. Họ nhận sinh viên của trường họ không phải vì quen thân, mà vì họ biết rõ họ nhận được gì.

Họ biết rõ một điều: không gì mệt hơn là nhận một người vào làm việc mà rồi người đó làm không được việc!

Trường hợp con bạn Top ở các trường này thì có lẽ không cần bàn rồi nhỉ! Đây có lẽ là ước muốn của mọi gia đình.

Học ở các trường thứ bậc thấp hơn thì sao?

Khả năng xin việc thế nào khi du học ở Mỹ? Thực ra, tình hình cũng không đến nỗi quá bi đát vì nhu cầu lúc nào cũng có, và chẳng phải ai học các trường top ra cũng có việc. Con các bạn vẫn có thể xin việc được nhưng khả năng lớn là quá trình tìm kiếm sẽ không được xuôi chèo mát mái như học ở trường top ra.

Cùng một bảng điểm như nhau, người ta sẽ nhận sinh viên từ trường có thứ hạng cao. Đó cũng là lẽ tự nhiên thôi, đúng không các bạn?

Do đó, học ở trường thứ hạng thấp, nỗ lực bản thân cần phải mạnh mẽ hơn. Học ở các trường thứ hạng thấp hơn thì không thể có điểm làng nhàng được. Cần phải cố gắng hơn để có thể thứ hạng cao nhất có thể. Đôi khi, cần phải học thêm bằng Thạc sỹ mới có thể xin việc được. Tuy nhiên, không nhất thiết phải học ở trường cũ.

Nếu đã học Cử nhân ở Mỹ và có ý định học sau đại học, phải xem xét các trường top 10/20/… và lập kế hoạch xin vào các trường này sau khi học xong bậc đại học.

Thực ra, khi sinh viên có thứ hạng cao trong học tập ở các trường nhỏ ở Mỹ xin vào học sau đại học, họ có thế mạnh hơn nhiều sinh viên từ nước ngoài: các Thầy của họ có thể viết thư giới thiệu và nhiều khi, điểm này là một trong những yếu tố chính trong quyết định của các trường. Ở các trường nhỏ, học sinh có thể xin làm nghiên cứu với giáo sư của họ. Nếu làm tốt, họ cũng có thể viết được một hai bài báo khoa học. Đây cũng là một lợi thế lớn khi xin học sau đại học.

Trường tư hay trường công khi du học ở Mỹ?

Vì các trường công lập rất ít cho học bổng nên đa số các phụ huynh VN chọn các trường tư. Lý do là các trường tư cho học bổng (và mình nghĩ là các trường tư giỏi marketing hơn!). Theo mình, đây là một vấn đề các bạn nên suy xét kỹ lưỡng.

Đừng nghe “scholarship” mà vội mừng.

Ngoại trừ học bổng toàn phần (học phí, ăn ở), đôi khi các trường tư hoặc công dành cho những ứng viên sáng giá nhất, mình thấy có loại học bổng giảm học phí là chính. Đọc báo VN, thấy có những cháu nhận được học bổng Havard etc. mình mừng lắm chứ.

Có điều, chính phụ huynh là người hiểu rõ nhất liệu con bạn có giành được học bổng như vậy không, đúng không?

Học bổng giảm học phí: các trường tư thường cho học phí theo mức 1/2 hoặc 1/3 học phí. Ví dụ, họ nói là họ cho con bạn 1/2 học phí trên số học phí là 60 ngàn đô/năm. Như vậy, bạn cũng sẽ phải gánh chừng 30 ngàn đến 40 ngàn đô một năm tuỳ vào việc có phải chi ăn ở cho con không. Còn nếu con bạn phải đóng 1/3 thì con số giảm xuống tới 20-30 ngàn. Vâng kèm theo một cái thư nhận vào học là một cái thư đọc lên thì rất sướng cái lỗ tai là do xyz .. (toàn những mỹ từ ai nghe cũng thích) .. chúng tôi quyết định tặng abc học bổng cho em!

Dẫu có ngất ngây đến mấy, các bạn nên bình tĩnh xem phải đóng bao nhiêu thôi nhé.

Thêm vào đó, xem thử xem là họ cho mấy năm, điều kiện thế nào, etc. Du học Mỹ mà để được 3.5 bình quân không phải là quá khó nhưng không dễ lắm đâu, ở trường nào cũng vậy. 3.75 thì là bắt đầu căng rồi. Chỉ một môn lơ là là sẽ gặp khó khăn. (Nói nhỏ một chút là mình gặp rất nhiều cháu được 4.00 rồi nhưng chúng nó cũng nói là không đơn giản đâu.)

Khi không đạt được các mức qui định thì tình hình sẽ trở nên tồi tệ, con bạn có thể phải chuyển trường hoặc bạn phải chấp nhận cái khoản phí 60 ngàn đô kia.

Các trường công đôi khi cũng cho giảm học phí. Thường thì họ gọi là cho trả học phí theo mức “in-state” tức là đóng theo mức của dân địa phương chứ không phải tiểu bang ngoài (người ngoài tiểu bang phải đóng gấp 2.5 đến gấp 3 lần học phí của người địa phương). Ví dụ, trường nơi mình đang dạy có cho học sinh giảm học phí theo kiểu này.

Để biết cụ thể, bạn cần phải vào trường và xem thông tin chứ các trường công ít khi bỏ công sức ra để quảng cáo lắm.

Học phí của các trường công không đắt như so với các trường tư. Cũng có nhiều trường đắt nhưng đại đa số không tới 60 ngàn đâu. (Các trường công giá 60 ngàn/năm thì cũng rất là tốt đấy, các bạn ạ). Vì vậy, ngay cả khi con bạn phải đóng 100% số tiền học, có lẽ tổng số tiền cần chi trả cũng chỉ tương đương với trường tư thôi! Ví dụ, trường nơi mình đang dạy nếu đóng hết mọi khoản thì cũng chỉ tới 30 ngàn một năm.

Tuỳ theo tổ chức, mỗi bang tại Mỹ có ít nhất hai trường công (một có tên là “Đại học XXX” và trường kia là “Tiểu bang XXX Đại học”, ví dụ “Univeristy of New Mexico” hoặc “New Mexico State University” tại tiểu bang New Mexico là lớn nhất của bang mình).

Khi học ở các trường công, nên chọn các trường lớn trong tiểu bang mà học vì học phí gần bằng nhau. Các bang lớn như Cali hay Texas có tới bảy tám trường tốt. Nên tham khảo phần giới thiệu về các trường qua Internet hay các sách giới thiệu về đại học.

Học phí là như vậy, tại sao lại chọn trường tư?

Đa số các trường tư ít sinh viên, sự quan tâm của nhà trường tới sinh viên cao có lẽ hơn. Đôi khi, họ có thể giúp sinh viên xin việc (placement) tốt hơn. Sự quan tâm của nhà trường tới sinh viên như vậy có thể tạo ra môi trường học thuần khiết hơn và có thể mang lại cho bạn cảm giác an tâm hơn.

Học ở trường công, con bạn sẽ tự bơi! Sẽ ít có sự quan tâm hơn từ phía nhà trường. Nếu như con bạn có bỏ học, cùng lắm họ cũng có thể gửi email hỏi tại sao mày không đi học! (Ít nhất, ở trường mình họ làm điều này.)

Vậy nên nếu con bạn là người tự lập, biết rõ nó muốn gì, và không quản ngại khó khăn thì có lẽ trường công cũng không tệ.

Một điều cuối cùng cần nói là các trường tư nằm trong top 50 hay 100 gì đó thường là các trường “liberal art.” Họ chú trọng việc đào tạo một con người toàn diện. Đó là một điều rất hay, nhưng cũng có thể đã lỗi thời. Nếu con bạn định học về các ngành khoa học và công nghệ (STEM: science, technology, engineering, và mathematics), bạn nên xem xét kỹ. Ở các trường này, giáo trình về các ngành này thường do một vài giáo viên dạy nên việc đáp ứng được nhu cầu thực tiễn là một dấu hỏi khá lớn.

Mình đã từng có sinh viên du học ở Mỹ tốt nghiệp tại những trường này đến học Thạc sỹ, và mình thấy kiến thức cơ sở của họ rất thấp hoặc hầu như không có. Học ở các trường này xong, rất có thể phải học thêm Thạc sỹ.

Quay lại vấn đề chọn trường, làm sao để tối ưu?

Điều mà các phụ huynh ở VN quan tâm khi du học ở Mỹ là: trường tốt, học phí thấp nhất (chí ít tới mức có thể trả được), môi trường tốt, v.v. Chắc chắn, ai cũng biết rằng đây là một bài toán tối ưu không có lời giải vì có quá nhiều ràng buộc và đôi khi, thế nào là tốt ở VN lại khác tốt ở Mỹ. Vì vậy ai cũng muốn tìm một lời giải gần đúng và theo họ, đó là lời giải tối ưu đối với họ. Điều này làm cho những người như mình rất khó có thể đưa ra một lời khuyên cụ thể vì đơn giản là cái mình nghĩ là đúng thì rất có thể sẽ không đúng với bạn. Và cũng chính điều này tạo điều kiện cho các công ty môi giới kiếm tiền.

Để có thể chọn một trường phù hợp, theo mình ngoài những vấn đề đã nêu ở trên, có những điểm sau đây cần quan tâm:

1. Ngành học:

Nên biết rõ con bạn thích học về ngành nghề gì. Nếu chưa biết rõ thì chí ít cũng phải biết là tự nhiên hay xã hội. Lý do: có những trường không bắt ghi ngành nghề cụ thể và có những trường bắt ghi cụ thể. Theo quan sát của mình qua tiếp xúc với một số rất ít sinh viên VN sang học đại học ở Mỹ thì đây không phải là vấn đề đối với các cháu thì phải. Học sinh trung học ở Mỹ đôi khi không có được điều này.

Các mục sau đây giả sử rằng con bạn biết rõ muốn học gì rồi nhé.

2. Tài chính tốt:

Nếu gia đình bạn không bị giới hạn về vấn đề tiền bạc việc chọn trường trở nên đơn giản hơn nhiều. Nên tìm hiểu các trường tốt về ngành học đó rồi thẳng tiến: xin vào đó. Làm thế nào để vào được thì mình không biết rõ lắm và ở VN có những công ty chuyên làm hồ sơ du học ở Mỹ.

3. Tài chính chưa tốt:

Nếu gia đình bạn bị giới hạn về vấn đề tiền bạc thì việc chọn trường sẽ nan giải hơn. Như mình đã viết ở trên, trường công và tư có điểm mạnh điểm yếu liên quan đến vấn đề kinh tế. Cứ xin vào các trường top, nhưng cũng nên nộp đơn vào các trường vừa vừa.

Tư hay công, nên xem xét cẩn thận vì ngành học.

Đừng nghĩ rằng con bạn có thể kiếm tiền trong khi học. Theo luật (theo như mình biết) là học sinh chỉ được làm trong trường học. Bậc Đại học ít khi có việc lắm.

Vâng, con bạn có thể làm chui cho những người quen. Ở đây sẽ có những người đồng ý cho con bạn làm chui nếu nó chịu khó tìm kiếm. Điều nguy hiểm là khi đi làm (cho dù không bị phiền hà về vấn đề vi sa) là con bạn sẽ tốn thời gian và sức lực vào việc đó. Như vậy, việc học hành sẽ bị ảnh hưởng. Đó là chưa kể việc cần tiền có thể dẫn đến những hệ quả khác mà bạn không muốn! Ở Mỹ, làm việc 1 giờ là làm việc 1 giờ và rất mệt 1 giờ, không có chuyện là vừa làm vừa nghỉ được đâu.

4. Học trường nào thì học, con bạn cần phải tốt nghiệp.

Thực sự ra thì cường độ học ở các trường có khác nhau. Khả năng của con bạn đến đâu, nên chọn trường vừa với sức học của con. Mình và bạn bè cũng nhiều người đã từng là dân chuyên nọ chuyên kia, mình và các bạn hiểu một điều là nếu không vào đúng môi trường thì hại nhiều hơn lợi.

Mức độ cạnh tranh khi vào học có thể quyết định rất cao đến cường độ học của con bạn. Ở những trường tỷ lệ sinh viên được nhận vào học là 10% thì người Thầy dạy cũng có thể tự cho mình cái quyền cho sinh viên những bài khó thật khó. Ở những trường tỷ lệ là 50% thì chắc chắn phải khác. Nên nhớ là Thầy phải làm sao cho trò hiểu các bạn ạ. Sinh viên ở Mỹ có cái sướng ở chỗ đó.

5. Nói gì thì nói, việc học cũng là của con bạn.

Nên nói chuyện với chúng và nghe con nói về nguyện vọng của nó. Việc học là của con, và con nên quyết định. Đưa cho con tất cả ràng buộc (ví dụ: bố mẹ chỉ có thể lo được bằng này) và bảo con chọn ra nơi con muốn đến và nghĩ là có thể đáp ứng được. Tìm hiểu xem nơi đó có những gì cần quan tâm.

Chọn trường là vậy. Rất quan trọng nhưng ta làm mà không thể biết trước là việc ta làm có đúng không.

Có một điểm, các bạn có thể làm được và chắc chắn sẽ có kết quả là: nên làm sao chuẩn bị cho con biết tự lập càng sớm càng tốt.

Ở nhà, con các bạn là giời là vua, cơm bưng nước rót, quần áo thay ra có người mang đi giặt, etc. Thực ra, có lẽ các bạn cũng không muốn như thế nhưng với cái thời gian biểu của các cháu thì việc bố mẹ quan tâm đến con cũng chẳng có gì là đáng trách cả. Sang đến nơi, các cậu ấm cô chiêu có thể sẽ mất cân bằng và gặp khó khăn trong cuộc sống. Từ cái nọ nó xọ sang cái kia, từ ăn uống đến sinh hoạt, hầu như phải tự đảm bảo một mình. Đôi khi, các việc nhỏ này cũng làm hại đến quá trình phát triển của các cháu. Có nhiều đứa, do nó có năng khiếu – chỉ cần nhìn người ta làm là nó nhận ra cần phải làm gì. Nhưng cũng có những đứa đâu có làm được vậy.

Chân thành cảm ơn Bác Sơn Trần đã co bài chia sẻ thực tế cùng cộng đồng du học ở Mỹ

CÁC BẠN MUỐN NHỜ MENTOR HỖ TRỢ BÀI LUẬN SĂN HỌC BỔNG, VUI LÒNG FILL FORM NÀY (CLICK HERE) HOẶC CONTACT TRỰC TIẾP CHỊ HOÀI QUA INBOX & EMAIL NHÉ!
Tham khảo thêm về cách xây dựng 1 profile du học mạnh.

Săn học bổng cùng chuyên gia

Du học ở Mỹ – Chiến lược chọn trường bậc Đại học.

Trường Top hay không?

Học ở các trường thứ bậc thấp hơn thì sao?

Trường tư hay trường công khi du học ở Mỹ?