Du học ngành Dược tại Mỹ qua lời kể của 1 Dược sĩ

[Du học ngành Dược tại Mỹ]

Có nhiều bạn nhắn tin hỏi mình chuyện học dược ra sao, làm sao để vô trường dược, hỏi đủ thứ. Mà mình thấy ngành dược ngày càng bão hoà, trong khi học phí ngày càng tăng, nên mình không biết trả lời các bạn đó ra sao. Hôm nay nhân một lý do đặc biệt, nên mình viết tạm, nhớ gì viết nấy, cũng có nhiều chuyện mình quên mất rồi. Mong là giải đáp được thắc mắc của mọi người.

Mình qua Mỹ năm 25 tuổi, bận rộn nghỉ ở nhà sinh con mất vài năm. Năm 28 tuổi mới bắt đầu khăn gói quả mướp quay lại trường học Dược. Hy vọng kinh nghiệm đau thương của mình giúp được cho các bạn còn đang “phân vân đứng giữa đôi dòng nước”, không biết có nên học Dược hay không có quyết định đúng đắn nha.

Nhiều người thường lầm tưởng công việc tương lai của các dược sĩ chỉ là bán thuốc. Bệnh nhân mình còn tưởng mình bán khoai tây chiên ở McDonald’s nữa cơ, có mỗi việc đếm thuốc bỏ vô lọ mắc mớ gì bắt người ta chờ lâu vậy, chiên khoai tốn có 5 phút thôi mà.

Thực ra ngoài làm việc trong các nhà thuốc retail, dược sĩ có thể quyết định rẽ theo nhiều hướng khác nhau như bào chế thuốc, giảng viên đại học, nghiên cứu và làm việc tại các công ty dược phẩm, hoặc trở thành dược sĩ lâm sàng (clinical pharmacist) làm việc trong các bệnh viện. Thật sự có rất nhiều lựa chọn cho các bạn khi trở thành dược sĩ.

Vậy điều kiện để vào học ngành Dược tại Mỹ cần những gì?

Với những yêu cầu cao của nghề, ở Mỹ hoàn toàn không còn chương trình cử nhân cho sinh viên ngành Dược nữa, mà đòi hỏi các bạn phải hoàn thành chương trình Doctor of Pharmacy (PharmD) mới được chính thức làm việc. Dược sĩ ra trường bây giờ mang title Doctor.

– Prerequisites: Đa số các trường dược cung cấp chương trình pharmD 4 năm. Trước đó bạn phải hoàn tất các lớp prerequisites (dự bị) trước khi có thể apply vào trường dược. Các lớp dự bị này mỗi trường yêu cầu có khác nhau chút đỉnh, nhưng đa số là giống nhau những môn khoa học chính, như toán, lý, hoá, sinh và vi sinh vật. Ngoài ra còn có các môn xã hội và Anh văn. Học mấy lớp này tốn khoảng 2-3 năm. Tuy trường dược không yêu cầu phải có bằng cử nhân BA hay BS khi apply, nhưng đa số đều lấy bằng cử nhân rồi mới vô trường dược, nâng tổng thời gian học lên thành 8 năm.

* Các bạn còn trẻ, còn nhiều thời gian phía trước thì cứ thong thả lấy prereq trong 2-3 năm, không đi đâu mà vội vàng. Chứ mình hồi đó già rồi, đâu còn thời gian mà thong thả, nên mình cứ gom lại lấy thật nhiều lớp, vì mình chỉ ngóng vô trường dược cho thiệt nhanh để còn ra làm nữa. Thế là prereq của mình mất 1.5 năm. Mà hậu quả là học chưa tới đâu tóc bạc mọc đầy đầu rồi.

Ngoại lệ, có một số trường dược cung cấp chương trình pharmD 6 năm. Các bạn tốt nghiệp cấp 3 xong là vô thẳng trường này, không cần lấy prereq, học thẳng một mạch 6 năm là ra pharmD luôn.

Ngoại lệ khác, có một số ít trường dược có chương trình pharmD 3 năm, là accelerated program, thay vì 4 năm. Học cách này sẽ rút ngắn được 1 năm, đỡ được một mớ tiền, và sẽ tối tăm mặt mũi trong suốt thời gian học. Mình chọn học chương trình này. Quanh năm không có ngày nào nghỉ, không có summer break, túm lại là không có break gì hết. Chỉ có cắm đầu cắm cổ học và học. Đúng nghĩa là “mỗi năm đến hè là ta thấy rầu”, vì dòm bạn bè tung tăng lên lịch đi chơi hè, còn ta chỉ có học chứ không có chơi. Mỗi năm được nghỉ đúng 1 tuần từ Christmas tới New Year mà thôi.

Nếu bạn thấy sinh viên nào mà mặt mày hớt hơ hớt hãi, lúc nào miệng cũng lẩm bẩm exam, exam, và exam. Mặt mũi mụn nhọt tùm lum, răng vàng khè cứ như con nghiện thuốc lá lâu năm, chính là hậu quả của thiếu ngủ và cà phê. Mắt lờ đờ suốt ngày tụng tên thuốc và tác dụng phụ của nó, thậm chí một số thuốc còn bị bắt học thuộc lòng cả hình dạng và màu sắc của từng strength, thì đích thị hắn là sinh viên trường dược chứ không chạy đi đâu được. Hồi đó mình học bài nguyên đêm không ngủ là chuyện bình thường. Cà phê nó quen mặt mình tới nỗi, nửa đêm uống một ly thiệt đậm đặc để chuẩn bị thức học bài tới sáng, thì uống như uống thuốc ngủ, xong lên giường làm một giấc thẳng cẳng tới sáng luôn.

Lý do vì sao học stress dữ vậy. Bộ học khó lắm hả?

1. Tuần nào cũng có exam, rất nhiều exam, học bài mệt xỉu luôn

Thật ra học không khó. Nhưng mỗi tuần có “multilple exam”. Nghĩa là tuần nào cũng có exam, rất nhiều exam, học bài mệt xỉu luôn. Điểm cuối kỳ là điểm của tất cả các exam chứ không phải chỉ có thi giữa kỳ và cuối kỳ như các ngành bình thường khác.

Nếu rớt một môn thì coi như cầm chắc ở lại lớp. Trong chương trình dược không có chuyện rớt một môn thì vẫn học tới rồi lấy lại lớp đó sau, mà phải ở nhà ngồi chơi xơi nước, chờ khoá sau lên, học tới lớp đó thì mình chui vô học chung. Tiền học phí thì vẫn phải đóng từ thiện đầy đủ cho trường. Còn rớt thêm lần nữa là coi như xong, vĩnh biệt mùa hè luôn. Muốn học dược tiếp thì quay lại apply từ đầu, tiếp tục vô interview như mới. Mà mình chưa thấy ai quay lại, đa số đi giao pizza hoặc flip hambuger hết trơn. Mỗi năm lên một lớp mình thấy có khoảng 15-20% gương mặt mới (từ khoá trước rớt lại) và cũng khoảng đó gương mặt cũ trong lớp mình biến mất (được nghỉ dài hạn chờ sang năm học chung với khoá sau).

Ngoài ra, sinh viên muốn vào trường dược phải cần có GPA tốt, thường là trên 3.8; thi kỳ thi đầu vào PCAT, có một quá trình làm việc thiện nguyện, có thành tích cùng kinh nghiệm về ngành dược, và bắt buộc phải có ít nhất một thư giới thiệu của dược sĩ, thì mới mong đủ điều kiện apply.

2. Chương trình học dược được phân bổ như thế nào?

Trong quá trình 4 năm (hoặc 3 năm) học tập tại trường dược, ngoài kiến thức chuyên môn, dược sĩ tương lai được đào tạo các kĩ năng mềm như phương pháp lãnh đạo, làm việc nhóm, cách giao tiếp với bệnh nhân, kể cả cách chăm sóc khách hàng nữa (customer service).

Mới vô năm đầu là phải đi thực tập rồi. Và phải thực tập liên tục không ngừng nghỉ cho tới ngày cuối cùng trước khi ra trường luôn. Năm cuối cùng chỉ có thực tập mà thôi. Năm này tụi mình hay gọi nó là “đóng tiền để được đi làm”.

Ngày đầu tiên mình bước vô Walgreens thực tập lúc học năm hai, gọi là P2 student, đúng hôm cái con robot ở tiệm bị hư. Cả tiệm chạy nháo nhào để làm thay con robot đó. Mà vẫn không kịp thở, mình thấy khói xì ra lỗ tai. Tối về tới nhà thì chân đi không vững, run lẩy bẩy vì chạy quá nhiều, chắc nhiều hơn đi tập gym. Hôm sau mình vô hỏi preceptor, bộ ngày nào cũng khủng khiếp như vậy hay sao, vậy thì làm sao mà sống nổi… cả tiệm cười rần rần. Họ nói đúng là do tiệm đông, nhưng hôm nay con robot được sửa rồi, không xì khói ra lỗ tai nữa, đừng lo.

Năm cuối sẽ đi thực tập 6 chỗ, mỗi chỗ 6 tuần, đủ 1500 giờ mới được đi thi license.

Tổng thời gian học của mình là 4.5 năm (1.5 năm prereq, 3 năm pharmD), mà không thấy cuộc đời đâu hết. Nên mình khuyên mọi người cứ từ từ mà học, không việc gì phải chạy như mình.

(Còn tiếp)

Theo: chị Hoàng Yến