Thời gian vừa qua, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam có bài viết phản ánh về tình trạng dịch vụ tư vấn du học “vàng thau lẫn lộn”, người nhận tư vấn phải trả nhiều loại phí mà kết quả nhận lại không đúng như cam kết. Điều này khiến học sinh, sinh viên đang có mong muốn du học nước ngoài không khỏi hoang mang, lo lắng. Để đóng góp bức tranh tư vấn du học được rõ ràng hơn, Mrs Hoài Trần – CEO nguonhocbong.com đã trả lời báo như bên dưới. Mời cả nhà đọc nhé!
Câu 1: Thưa anh/chị, những năm gần đây, học sinh, sinh viên Việt Nam ngày càng có nhu cầu du học cao. Cùng với đó, xuất hiện nhiều dịch vụ tư vấn du học đưa ra những lời hứa hẹn hấp dẫn như du học không cần thành tích học tập, không cần ngoại ngữ, có thể kiếm được nhiều tiền để gửi về cho gia đình.
Anh/Chị đánh giá như thế nào về thực trạng này? Trong thực tế, du học có là “màu hồng” như quảng cáo?
Trả lời: Hàng năm, trung bình có khoảng gần 60,000 du học sinh Việt Nam du học nước ngoài lần đầu tiên. Trong đó tỉ lệ cao nhất khoảng 2/3 là các bạn du học bậc Cử nhân với thời gian học 3-4 năm. Chi phí trung bình của 1 năm học tại Úc, Canada hay Mỹ sẽ dao động hơn 1 tỷ cho cả học phí và sinh hoạt phí. Song song đó, đa phần du học sinh quốc tế đều gặp khó khăn về tài chính, trong đó chắc chắn có du học sinh Việt Nam. Nắm được điểm yếu này, nhiều trung tâm tư vấn du học đã đưa ra những lời hứa hện như trên. Với kinh nghiệm 10 năm trong lĩnh vực học bổng và du học nguonhocbong.com, tôi chắc chắn đó là những tư vấn rất sai và sẽ dẫn theo rất nhiều hệ quả đáng tiếc về sau cho thế hệ trẻ.
Để nộp được vào các trường đại học có uy tín như trường Đại học Monash tại Úc, bạn cần GPA 8.21/10 và IELTS tối thiểu 6.5 (không kỹ năng nào dưới 6.0). Tương tự, để nộp học bổng trường đại học Amsterdam tại Hà Lan thì IELTS tối thiểu 7.0. Tất cả điều này đều quy định rõ ràng và minh bạch trên website của 2 trường đại học này. Tại Úc, luật quy định cho sinh viên quốc tế là được làm việc 48h trong 2 tuần và không giới hạn số giờ trong kì nghỉ với mức lương tối thiểu 24$/h. Nhưng các bạn Việt nam sẽ khó chạm đến mức lương này. Do đó, việc làm thêm chỉ đủ trang trải sinh hoạt phí và chi tiêu cá nhân chứ không thể đóng học phí rất cao tại Úc dao động 38,000-51,000$/năm.
Vì vậy, những lời hứa hẹn “không cần thành tích học tập, không cần ngoại ngữ, có thể kiếm được nhiều tiền để gửi về cho gia đình.” là không đúng sự thật và gây nhiễu thông tin cho quý vị phụ huynh và các bạn học sinh. Các gia đình Việt Nam cần tỉnh táo và thực tế hơn.
Câu 2: Anh/Chị đã từng chứng kiến những trường hợp nào là nạn nhân của các dịch vụ tư vấn du học lừa dối chưa? Các chuyên gia này thường sử dụng những chiêu trò, thủ đoạn nào để thuyết phục và lôi kéo học sinh, sinh viên đăng ký dịch vụ?
Những năm qua, tôi từng có khá nhiều học sinh trước khi đến với tôi thì đã bị vướng vào 1 hợp đồng của 1 trung tâm tư vấn du học tự túc khác. Các bạn cũng biết du học là nhu cầu phát triển trình độ bản thân và là một quá trình dài cũng như tốn kém, mà trong đó phụ huynh & các bạn học viên thường sẽ sử dụng tư vấn du học này chỉ có một lần và lại là lần đầu tiên. Chính vì lí do này, những công ty tư vấn du học đó thường sẽ rất dễ hứa và cam kết nhiều điều trước khi gia đình học sinh kí hợp đồng vì họ đánh vào tâm lý cần cam kết điều gì chắc chắn từ phía phụ huynh, ví dụ như là phải cam kết đậu vào trường nào cụ thể với mức học bổng cao nhất. Ngoài ra, các gia đình Việt Nam thường rất thích những hợp đồng trọn gói chủ yếu để họ an tâm hơn do họ không có kiến thức gì trong lĩnh vực này.
Nhưng thực tế không như họ nghĩ vì kết quả tuyển sinh nhập học hay mức học bổng là do trường đại học quyết định, chứ không phải là trung tâm tư vấn. Hơn nữa, thường các gia đình sẽ không đủ hiểu biết về lĩnh vực này để biết hợp đồng cài cắm những điều khoản bất lợi nào kể cả phụ huynh là người làm trong ngành luật.
Giải pháp nguonhocbong.com đề xuất: khi các gia đình chọn công ty tư vấn du học nào thì cũng nên gửi hợp đồng cho 1 bên tư vấn học bổng & du học độc lập để họ kiểm tra lại vì những từ ngữ chuyên môn và mốc thời gian trong lĩnh vực này thì chỉ có người trong ngành mới nắm được. Tại Việt Nam, thật ra cũng chỉ có vài nơi mới có thể đáp ứng nhu cầu chính đáng này của phụ huynh.
Câu 3: Từ kinh nghiệm thực tế của mình, anh/chị có lời khuyên nào dành cho các bạn học sinh, sinh viên Việt Nam đang có ý định du học, để tránh rơi vào bẫy của các trung tâm lừa đảo và có sự chuẩn bị tốt nhất cho hành trình du học sắp tới?
Theo tôi, các gia đình nên chia ra làm 2 loại hình để có 2 cách đánh giá trung tâm tư vấn giúp cho mình không rơi vào tình huống bất lợi.
1/Trung tâm tư vấn du học tự túc: loại hình này là trung tâm kí hợp đồng với các trường đại học trên thế giới để làm đại diện tuyển sinh. Vì vậy, phụ huynh cần kiểm tra giấy chứng nhận trung tâm hợp tác với trường đại học đó và đã gửi bao nhiêu học sinh sang trường đó. Việc xem 1 thư làm việc hay trao đổi gần nhất của trung tâm với các trường đại diện cũng là 1 cách giúp phụ huynh kiểm tra hoặc thậm chí phụ huynh có thể cùng trung tâm hẹn họp online với đại diện của trường nước ngoài mà con mình muốn học. Hãy cân nhắc chọn đơn vị trên 5 năm kinh nghiệm làm lĩnh vực này và tham khảo thêm khoảng 5 trung tâm khác nhau. Điều này sẽ giúp phụ huynh nhìn ra rất nhiều góc cạnh của lĩnh vực tư vấn này. Theo thống kê từ 2020, có khoảng 700 công ty tư vấn du học tự túc theo mô hình đại diện trường tuyển sinh. Một cách khác, hãy sử dụng Linkedin để tìm ra những người đang học ở những trường phụ huynh quan tâm và kết nối để được trò chuyện giúp gia đình có được các hiểu biết thực tế. Cuối cùng, phụ huynh nếu được hãy nhờ 1 người cố vấn có hiểu biết để đọc hợp đồng tư vấn và cùng theo dõi tiến trình với mình. Điều này giúp tránh sai sót nhất có thể cho tương lai của các bạn trẻ.
Hãy nhớ bất kì một lời hứa nào của trung tâm tư vấn đưa ra trong hợp đồng thì phụ huynh rất cần phải hỏi cơ sở nào để có thể thực hiện lời hứa này.
2/Trung tâm tư vấn học bổng và du học độc lập: loại hình này xuất hiện từ những năm 2015. Đó là những trung tâm không làm đại diện các trường đại học trên thế giới như mô hình ở trên. Các trung tâm này sẽ tập trung hỗ trợ hướng dẫn viết hồ sơ (college applications) nộp vào các trường để săn các học bổng (scholarship application) giá trị cao nhất có thể đáp ứng nhu cầu chính đáng của phụ huynh và học sinh. Với loại hình này, phụ huynh cần kiểm tra các bằng cấp về tư vấn học bổng & du học độc lập và tốt nhất là từ nước ngoài của các trung tâm này. Vì đơn cử tại Mỹ, để hoạt động theo mô hình tư vấn độc lập, người tư vấn cần có chứng chỉ chuyên nghiệp Independent Educational Consultants (IEC). Có 2 nguyên tắc rất quan trọng mà 1 người làm tư vấn độc lập phải lấy làm tôn chỉ: một là không viết hộ hay làm giả hồ sơ học viên và hai là không được cam kết về kết quả tuyển sinh. Bên cạnh đó, phụ huynh hãy cân nhắc chọn đơn vị trên 5 năm kinh nghiệm làm lĩnh vực này và tham khảo khoảng 3 trung tâm khác nhau. Ngoài ra, năng lực của người tư vấn và hỗ trợ được thể hiện rất rõ qua bằng cấp tối thiểu thường là bằng Thạc sĩ tốt nghiệp tại nhóm các nước G7.
Một trung tâm tư vấn du học & học bổng độc lập đáng tin cậy là trung tâm sở hữu 3 yếu tố trên.
Cuối cùng, theo kinh nghiệm của tôi, sự chuẩn bị tốt nhất cho hành trình du học sẽ bao gồm tổng hợp rất nhiều yếu tố từ chọn quốc gia, chọn ngành, chọn trường phù hợp khả năng tài chính trong 3-4 năm và kỹ năng sống xa gia đình. Một gia đình cần dành thời gian 3-4 năm để đồng hành tìm hiểu và chuẩn bị cùng các con là vậy. Đó chính là lí do có câu “Đồng hành săn học bổng cùng con” là vậy.
Câu 4: Với những bạn trẻ đã lỡ trở thành nạn nhân của trung tâm lừa đảo, theo anh/chị, họ nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và có thể tiếp tục hành trình du học một cách đúng đắn?
Như chia sẻ ở trên, phụ huynh & các bạn học viên thường sẽ sử dụng tư vấn du học này chỉ có một lần và lại là lần đầu tiên nên ít nhiều sẽ dễ bị sai sót. Hãy cân nhắc làm theo các gợi ý của tôi để giúp các gia đình giảm thiểu sai sót nhất có thể. Nhưng khi đã lỡ là nạn nhân thì các phụ huynh cần trình báo lên cơ quan chức năng và pháp luật để giúp người đi sau không bị tình trang như vậy. Hơn nữa, các bạn có thể đánh giá trên Google review để giúp các bạn khác đọc được. Ngoài ra, phụ huynh hoàn toàn có thể cho con em mình hoãn 1 năm học để tránh lựa chọn đó và có cơ sở để lựa chọn tốt hơn cho năm sau.
Học tập là 1 con đường rất dài, chậm đi một mùa tuyển sinh nhưng lại có thể giúp bài toán du học được rõ ràng hơn thì vẫn là một lựa chọn hợp lý. Hơn nữa, điều này mang lại an toàn tài chính cho cả gia đình.
Trân trọng cảm ơn!
Link gốc từ Tạp chí điện tử giáo dục Việt Nam: click here

